ANESTEZİ YOĞUN BAKIM ÜNİTESİNDE MORTALİTEYİ ETKİLEYEN RİSK FAKTÖRLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Abstract

Bu çalışma, 2009-2012 arasında, Fırat Üniversitesi (FÜ) Tıp Fakültesi Anestezi Yoğun Bakım Ünitesinde yatmış ve tedavi görmüş hastaların mortaliteyi etkileyen risk faktörlerini inceleyen, daha sonraki çalışmaların planlanmasında yol gösterici bir araştırma olarak amaçlanmıştır.Retrospektif incelemesi yapılan 1800 hastanın dışlanma kriterleri göz önüne alındığında 555 hasta çalışma programına alındı. Çalışma dışı kalan hastaların; (%20,6) 24 saatten az süre Yoğun Bakım Ünitesinde kalan, %3,7?si 18 yaşından küçük %2,5?i kardiyovasküler cerrahi girişim geçiren, %12,5?i malignite, %6,2?i suisit girişiminde bulunan, %4,5?i veri eksikliği, %50?i GKS: 4E ve altı olan olan şeklinde yer alıyordu. Çalışmaya alınan hastaların %53?ü erkek, %47?i kadın hastaydı. Yaşlarına göre hastalar dekatlara ayrılarak incelendi ve en fazla hastanın 7. dekatta olduğu saptandı. 1.ve 9. dekat yaş gruplarında hasta sayısının çok düşük oranlarda kaldığı görüldü (%1,3ve %1,4). Yoğun bakım ünitesine kabul edilen hastaların en büyük bölümünü nöroşürirji girişimi geçiren hastalar oluşturuyordu. Hastaların 82 farklı klinik tabloyla yoğun bakım ünitesine alındığı görüldü. Hastaların kabul ediliş gerekçesinin en sık solunum sıkıntısı, şuur bulanıklığı (%42,9) olduğu saptandı. Hastaların yoğun bakım ünitesinde kalış süresi 2 ile 71 gün arasında değişmekteydi. Taburcu olarak evlerine ya da tedavilerinin sürdürülmesi için kliniklerine gönderilen hastaların oranı (%40,7) olarak bulunurken, ölen hastaların oranı (%59,3) olarak saptandı. Anksiyete ve ağrı amaçlı ilaç kullanımı incelendiğinde (%22,8) oranla anestetik ajanların yer aldığı saptandı.Her iki yolla beslenme programına alınan hastaların sayısı 48 kişi (%8,6) idi. 119 hasta insülin kullanmıştı (%21,4). Bu hastalardan100 kişi (%18) önceden diyabetli hastalardı. İnotrop kullanımı 174 (%31,4) idi. Hastaların yatıştaki GKS değerleri yükseldikçe, yoğun bakım ünitesinde kalış sürelerinin kısaldığı saptandı. APACHE skoru yükseldikçe, yoğun bakım ünitesinde kalış sürelerinin arttığı, yoğun bakım ünitesinden taburcu edilme veya kliniklerine gönderilme olasılığının azaldığı saptandı. Yoğun bakım ünitelerine kabul edilecek hastaların seçiminde belirlenmişkriterler olmalıdır. Hasta kabulündeki sorunlar yoğun bakım ünitesinin sonuçlarını vetkileyen, mortaliteyi artıran ve kalış süresini uzatan önemli faktörlerden biri olduğu görülmektedir. İncelemelerimiz neticesinde Yoğun Bakım Ünitemize yüksek riskli hastaların, sadece izlem amacıyla kabul edildiği saptanmıştır. Bu durum, yoğun bakım ünitesinin mortalite oranını yükselten en büyük sorun olarak karşımıza çıkmaktadır.Anahtar sözcükler; Yoğun Bakım, Mortalite, SonuçlarThis study, analyzes the risk factors that affects patients who hospitalized and taken treatment at Fırat University (FÜ) Anesthesia Instensive Care Unit in between 2009-2012 and intented to be used as a guide for planning next studies.After a retrospective examination and given to exclusion criteria, 555 of 1800 patients included to test. The patients excluded from study were: patients who remained at Intensive Care Unit for less than 24 hours (20,6%); patients under 18 years (3,7%); patients who underwent cardiovascular surgery (2,5%); patients with malignancy (12,5%); patients who attempted suicide, (4,5%) the lack of data,(6,2%) and the patients who have GKS: 4E and lower values. Sex ratio of patients that included the test were, (54%) male and (47%) female. Patients divided to decades according to their age and the most patients were at 7. decade. The number of patients at 1. and 9. decade ages groups were significantly lower (1,3% and1,4%). Number of patients admitted to intensive care unit was mostly who underwent nöroşürirji surgeries. The patients were admitted to intensive care unit under 82 different conditions. Reason for admission of patients were mostly respiratory distress, unconsciousness (42,9%) Patients remained at intensive care unit for ranged from 2 to 71 days. The ratio of the patients who discharged to their homes or reassigned to other clinics for sustaining treatmens were 59,3% and the ratio of mortality was 40,7%.When the use of medication for anxiety and pain were examined anesthetic agents takes with 22,8% ratio. The number of patients who received nutrition program either way were 48 (8,6%). İnsulin treatment were determined 119 (21,4%) patients underwent insulin treatment and 100 (18%) of this patients were have case of diabetes. The use of inotropic medication was 174 (31,4%). The patients with higher GCS values was found to be remained at intensive care unit for shorter cycles.viiThe patients with higher APACHE values found to be remained at intensive care for longer cycles and ratio of release from intensive care unit or reassinging to other clinics were significantly lower. Certain criterias should be taken for which patients will admitted to intensive care unit. Problems with acceptance of patients found to be one of the important factors that affects intensive care unit results, increases mortality, and increases lenght of stay at intensive care unit. As a result of our research, patients with high-risk factors admitted to our Intensive Care Unit, had just been accepted for purpose of monitoring. This situation appears to be biggest problem of intensive care unit that increases mortality rates. Keywords: Intensive Care, Mortality, Results