EPİLEPSİ HASTALARINA UYGULANAN PROGRESİF GEVŞEME EGZERSİZLERİNİN DEPRESYON, UYKU VE YAŞAM KALİTESİNE ETKİSİ

Abstract

Epilepsi hastalarının depresyon ve uyku problemleri sık olmakla beraber yaşam kaliteleri de genel nüfusa göre oldukça düşüktür. Progresif gevşeme egzersizlerinin semptom kontrolü sağlama, uyku kalitesini arttırma ve yaşam kalitesini iyileştirme gibi pek çok yararı vardır. Bu araştırma epilepsi hastalarına uygulanan progresif gevşeme egzersizlerinin depresyon düzeyine, uyku ve yaşam kalitesine etkisini belirlemek amacıyla yapıldı. Araştırma, kontrol gruplu ön test-son test uygulamalı randomize kontrollü girişimsel bir çalışma olarak yapıldı. Araştırmanın evrenini, Kasım 2021-15 Nisan 2022 tarihleri arasında Fırat Üniversitesi Hastanesi'nin Nöroloji Polikliniği ve Kliniği'ne başvuran epilepsi tanısı almış hastalar oluştururken; örneklemini tanımlanan evrenden randomize şekilde alınan, araştırmaya katılmayı onaylayan ve araştırma kriterlerini sağlayan 35 girişim ve 35 kontrol olmak üzere toplam 70 epilepsi hastası oluşturdu. Girişim grubunda bulunan hastalardan 4 hafta boyunca haftada 3 gün olacak biçimde toplam 12 seans progresif gevşeme egzersizlerini yapmaları istendi. Kontrol grubunda bulunan hastalara araştırma esnasında hiçbir girişimde bulunulmadı. Verilerin toplanmasında "Tanıtıcı Bilgi Formu", "Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi (PUKİ)", "Beck Depresyon Ölçeği (BDÖ)" ve "Epilepside Yaşam Kalitesi Ölçeği (QOLIE-31)" kullanıldı. Verilerin değerlendirilmesinde; yüzdelik, median değerleri, standart sapma, aritmetik ortalama, ki kare testi, Pearson ki-kare testi, Fisher Friedman Holtan Exact Testi, bağımlı gruplarda t testi, bağımsız gruplarda t testi, Wilcoxon testi, Mann Whitney U testi ve regresyon analizi kullanıldı. Araştırmada, uygulama sonrası girişim grubundaki hastaların kontrol grubundaki hastalara göre PUKİ toplam puan ve alt boyut puan ortalamaları ile BDÖ toplam puan ortalamalarının istatistiksel olarak anlamlı düzeyde azaldığı belirlendi (p<0.05). Ayrıca uygulama sonrası girişim ve kontrol grubu hastalarının QOILE-31 toplam ve alt boyut puan ortalamaları arasında önemli bir fark bulunurken (p<0.05), girişim grubu puan ortalamalarının kontrol grubuna göre anlamlı düzeyde yüksek olduğu bulundu (p<0.05). Sonuç olarak, progresif gevşeme egzersizlerinin epilepsi hastalarında depresyon düzeyini azaltıp uyku ve yaşam kalitesini arttırdığı saptandı. Progresif gevşeme egzersizlerinin epilepsi tedavisinde tamamlayıcı bir hemşirelik girişimi olarak kullanılması önerilebilir.

Although depression and sleep problems are common in epilepsy patients, their quality of life is very low when compared with the general population. Progressive relaxation exercises have a large number of benefits such as providing symptom control, increasing quality of sleep and improving quality of life. This study was conducted to find out the effects of progressive relaxation exercises applied to epilepsy patients on level of depression, sleep and quality of life. The study was conducted as a randomized controlled interventional study with control group and pre-test and post-test application. While the population of the study consisted of patients diagnosed with epilepsy who referred to Neurology Polyclinic and Clinic of Fırat University Hospital between November 2021 and July 15, 2022; the sample consisted of 70 epilepsy patients, 35 in the intervention group and 35 in the control group, who were randomly selected from the identified population, who agreed to participate in the study and who met the study criteria. The patients in the intervention group were asked to perform a total of 12 sessions of progressive muscle relaxation exercises, 3 days a week for a total of 4 weeks. No interventions were made on the patients in the control group during the study. 'Personal Information Form', 'Pittsburgh Sleep Quality Index (PSQI)', "Beck Depression Inventory (BDI)", and "Quality of Life in Epilepsy Inventory (QOLIE -31)" were used to collect data. Percentage, median values, standard deviation, arithmetic mean, Chi-square test, Pearson Chi-square test, Fisher Friedman Holtan Exact Test, dependent groups t test, independent groups t test, Wilcoxon test, Mann Whitney U test and regression analysis were used in data assessment. In the study, it was found that the mean BDI and PSQI total scores and factor scores of the patients in the intervention group decreased statistically significantly after the intervention when compared with the control group (p<0.05). In addition, while a significant difference was found between mean QOILE-31 total scores and factor scores of the patients in the intervention and control group after the intervention (p<0.05), mean scores of the intervention group were found to be significantly higher than those of the control group (p<0.05). As a result, it was found that progressive relaxation exercises decreased depression level and increased quality of sleep and quality of life in epilepsy patients. It can be recommended to use progressive relaxation exercises as a complementary nursing intervention in the treatment of epilepsy.