Kronik obstrüktif akciğer hastalarında otonomik fonksiyonların değerlendirilmesi

Abstract

Kronik obstrüktif akciğer hastalığı (KOAH) bulunan kişilerde klinik solunum yetersizliği ve hipoksemik nöral hasar yokluğunda bile, hava yolu rezistansının ve solunum işinin arttığı, otonomik fonksiyonların etkilendiği bildirilmektedir. Bu yüzden sempatik ve parasempatik sinir sistemi dengesinin değerlendirilmesi KOAH patolojisinin anlaşılmasında ve klinik olarak da KOAH'lı hastaların tedavisinde faydalı olabilir. Bu çalışmada, KOAH'lı hastalarda mevcut olduğu düşünülen otonomik sinir sistemi bozuklukları noniinvaziv otonomik testlerle araştırılmıştır. Çalışmaya herhangi bir hipoksik nöral hasarı olmayan, yaşları 58-75 arasında olan KOAH'lı (yaş ortalamaları ve ±SD: 65.3±4.4) 23 erkek 8 kadın hasta ve kontrol grubu olarak benzer yaşta 25 sağlıklı kişi (yaş ortalamaları ve ±SD: 65.7±6.3) alındı. Her iki grupta da bazal kalp hızı tayininden sonra, parasempatik otonomik fonksiyonlar Valsalva manevrası, derin soluma testi, dik pozisyonda EKG'de kalp hızı değişiklikleri saptanarak değerlendirildi. Sempatik otonomik fonksiyonlar ise ayağa kalkmaya karşı sistolik kan basıncı değişikliği ölçülerek değerlendirildi. KOAH'lı hasta grubunda, kontrol grubuna göre bazal kalp hızı, sırasıyla (81.5±10 ve 74.5±6.1/dakika, p<0.05), Valsalva manevrası (19.5±1.1 ve 12.3±0.9/dakika, p<0.001), derin soluma testi (20.5±1.6 ve 10.2±0.9, p<0.001), dik pozisyonda kalp hızı farkı (14.4±9 ve 5.8±2.5, p<0.001) anlamlı düzeyde yüksekti. Ayağa kalkmaya karşı kan basıncında düşme, KOAH'lı hasta grubunda kontrollere göre anlamlı düzeyde fazla bulundu (13.5±6.3 ve 7.1±4.5 mmHg, p<0.01). Sonuç olarak KOAH'lı hastalarda kontrol grubuna göre, parasempatik aktivitenin artmış olduğu, sempatik aktivitenin ise yetersiz olduğu söylenebilir.