ENERJİ KIRICI HAVUZLARDA FARKLI TİP ENERJİ KIRICI BLOKLARIN ENERJİ SÖNÜMLEME ORANLARININ İNCELENMESİ

Abstract

Doktora Tezi ENERJİ KIRICI HAVUZLARDA FARKLI TİP ENERJİ KIRICI BLOKLARIN ENERJİ SÖNÜMLEME ORANLARININ İNCELENMESİ Nihat KAYA Fırat Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü İnşaat Mühendisliği Anabilim Dalı 2003, Sayfa: 101 Hidrolik prensipleri uygulayarak enerji kırmanın en iyi yolu, hidrolik sıçramadır. Bu olayı, bir düzene sokan ve belirli bir bölge içinde oluşmasmı sağlayan tesisler, enerji kırıcı (düşüm) havuzlar olarak isimlendirilmektedir. Enerji kinci havuzların bir elemanı olan enerji kinci bloklar, suyun enerjisini kırma açısından oldukça önemlidir. Enerji kinci bloklar, hidrolik sıçramanın oluşumunu temin etmek, türbülansı arttırmak ve var olan enerjinin kırılması amacıyla düşüm havuzlarına yerleştirilmektedirler. Bu çalışmanın amacı, dip savaklardan geçen akım enerjisinin kınlmasmı araştırmaktır. Tüm deney dizilerinde, toplam enerji kinci blok uzunluğu, enerji kinci havuz genişliğinin %40'ı olacak şekilde alınmıştır. Froude sayısı 2.5 ile 4.5 arasında ve memba su yüksekliği 0.10 ile 0.26 m arasında değiştirilmiştir. Ayrıca, kapak açıklığı 0.04 m olarak alınmıştır. Bu çalışmada, alamla temas eden yüzey uzunlukları eşit olan farklı geometrik şekilli 21 adet enerji kinci blok kullanılmıştır. Bloklar, tek sıra halinde yerleştirilerek enerji sönümleme oranlan belirlenmiştir. Yapılan deneysel araştırmalar sonucunda T ve beşgen tipli enerji kırıcı blokların en iyi enerji sönümleme oranlarına sahip olduklan tespit edilmiştir. T tipi blok, suyun bloğa çarpmasıyla enerjiyi kırarken, beşgen tipli blok suyu ayırarak sönümlemeyi gerçekleştirmiştir. Aynca, T ve beşgen tipli bloklar iki sıra halinde yerleştirilip enerji sönümleme oranları belirlenmiştir. Tek sıralı enerji kırıcı blokların daha fazla enerji sönümlediği gözlenmiştir. Sonuç olarak, tek sıralı T ve beşgen şekilli blokların daha fazla enerji sönümleme yeteneklerine sahip olduğu belirlenmiştir. ANAHTAR KELİMELER: Enerji kinci blok, Enerji kırıcılar, Enerji sönümleme, Düşüm havuzu, Hidrolik sıçrama, Dip savak. Lsr*