KARACAOĞLAN VE DADALOĞLU'NDA SAPMALAR

Abstract

Sapma" sözcüğü bir dil bilimi ya da şiir terimi olarak sözcüklerin ses, biçim, anlam özelliklerinde ve dilin söz dizimi niteliklerinde bilinçli olarak değişikliğe gitmeyi, ortak dilde bulunmayan yeni söz değerleri bulmayı ifade eder. Şairin dil üzerindeki tasarruf gücünü gösteren sapmalar, anlatımı etkili kılmanın yollarından biridir. Bu çalışma Karacaoğlan ve Dadaloğlu şiirlerinde görülen dil sapmalarını yani günümüz Türkiye Türkçesinden farklı olarak kullanılan ses, kelime, ifade, dilbilgisi, anlam düzeyinde değiştirme, bozma şeklinde tanımlayabileceğimiz farklıkları ortaya çıkarma amacıyla yapılmıştır. Bunun için Karacaoğlan'ın Bütün Şiirleri adlı kitap ve Dadaloğlu şiirleriyle ilgili en kapsamlı çalışma olan Prof. Dr. İsmail Görkem'in Yeni Bilgiler Işığında Dadaloğlu- Bütün Şiirleri adlı kitaplar ayrıntılı bir şekilde incelendi. Karacaoğlan ve Dadaloğlu'nu incelenirken (17. ve 19. Yüzyıllar) dilin o dönemdeki fonetik ve morfolojik özelliklerinin yanında yerel ağız özelliklerinin de kullanıldığı görülmektedir. Karacaoğlan ve Dadaloğlu şiirlerinde karşımıza çıkan dil sapmaları genellikle tarihsel farklılıklardan, yöresel ağız kullanımlarından ve şiirde ahengi sağlamak için yapılan değişik kullanımlardan kaynaklandığı belirlendi. Belirlenen bu durumlardan yola çıkarak Halk edebiyatının iki büyük ustasının günümüz Türkçesinden farklılıkları ortaya kondu.

The word "Deviation" as a linguistics or poetry term meaning the sound of words, format, the syntax of the language attribute in the properties and consciously change in to new values that are not included in the common tongue refers to find. Showing the power of the language of the poet savings deviations, it is a way to override the effective narration. This study was Kapu and Dadaloğlu seen language in his poems, so unlike today's natural borders Turkey aberration used sound, Word, expression, grammar, meaning the differences can be described in the form of change, at the level of the reveal. To do this, all the poetry books and poems of Karacaoğlan when suppliers of most comprehensive study based teaching Prof. Dr. İsmail Görkem's new information in light of Teaching-they book All Poems were examined in detail. Karacaoğlan and Dadaloğlu when inspecting him (17 and 19. At that time, the language is phonetic and morphological centuries) features local also used the properties of the mouth Karacaoğlan and Dadaloğlu encountered language in his poems aberrations are usually historical differences, regional oral use and to ensure harmony in poetry were caused by the use of the changes. Based on Folk literature of these situations determined by two large natural borders differences master today.