KRONİK HEPATİT B HASTALARINDA IL28B GEN POLİMORFİZMİ VE GEN EKSPRESYONU'NUN İNCELENMESİ

Abstract

Yıllık 350 milyondan fazla kişide kronik hepatit B hastalığı tespit ediliyor ve yaklaşık 600.000 kişi bununla ilişkili komplikasyonlar olan karaciğer sirozu (KC S.) ve hepatosellüler karsinom HCC gibi nedenlerle ölmektedir. Tedavisinde kullanılan ilaçların, prognozu tahmin etmede kullanılan parametrelerin yetersiz kalması yeni çalışmaların yapılmasına yol açmıştır. Bazal ALT seviyesi, cinsiyet, yaş, TNF, IFN, D vitamini reseptörü, östrojen reseptörü alfa ve birçok HLA lokusundaki genetik varyasyonların KHB enfeksiyonu ile ilişkili olduğu gösterilmiştir. Kromozom 19 üzerindeki IL28B gen polimorfizminin HCV enfeksiyonunun KVY ve spontan klirens ile yakından ilişkili olduğu günümüzde kabul edilmektedir. Bu gen IFN ? sentezinde görevlidir. Son zamanlarda HCV enfeksiyonunda olduğu gibi KHB enfeksiyonunun prognozu, tedaviye cevabı, komplikasyon riski üzerine etkisini araştıran çalışmalar yayınlanmaktadır. Bu çalışma Türkiye Elazığ ili civarındaki KHB hastalarında; IL28B polimorfizm taraması yapmak ve IL28B polimorfizmi ile HB enfeksiyonuna yatkınlık, viral temizlenme, hastalık progresyonu, viral yük ve karaciğer inflamasyonu arasında ilişkinin olup olmadığının araştırılmak amacıyla yapıldı. Çalışmamızda KHB (n=117) ve GHB (n=29) grupları IL28B geni rs12979860 ve rs12980275 gen bölgesi polimorfizmleri açısından karşılaştırıldı. Rs12979860 gen bölgesi polimorfizimi oranları açısından bu iki grup arasında anlamlı bir fark yoktu (p=0,835). Ancak rs12980275 gen bölgesi polimorfizmi oranları açısından gruplar arasında anlamlı farklılık vardı. Hastanın rs12980275 gen bölgesi A/A olmasının HBV enfeksiyonunun kronikleşmesinde önemli bir risk faktörü (p< 0.001) iken G/A ve G/G olmasının HB'nin kronikleşmesine karşı önemli koruyucu bir faktör olarak rol oynadığı saptandı. Çalışmamızda KHB grubunda IL28B rs12979860 gen bölgesi CC allel sıklığı %56 bulundu. Dünyanın coğrafi bölgelerine göre bu oran farklı olabilmektedir. IL28B ekspresyon düzeyi ve HBeAg durumu ile IL28B gen polimorfizmi arasında anlamlı bir ilişki tespit edilemedi. Fakat daha önce yapılan bazı çalışmalarda bu parametreler arasında ilişki tespit edilmiştir. Çalışmamızda rs12980275 ve rs12979860 gen bölgelerinde aynı anda mutasyon olma ihtimali çok yüksek bulundu. Fakat bunun klinik önemi belirlenemedi. Sonuç olarak özetle çalışmamız bölgemizde bu konuda yapılan ilk çalışma olması açısından önemlidir. IL28B geni polimorfizmi genotip oranlarını ortaya koyması bakımından ilerde yapılacak çalışmalara katkı sağlayacaktır. Ayrıca daha önce üstünde fazla durulmamış olan KHB ile rs12980275 gen bölgesi polimorfizmi ilişkisi, çalışmamızda çıkan anlamlı sonuçlar neticesinde dikkatleri üzerine çekecektir. Anahtar Kelimeler: Kronik hepatit B, IL28B polimofizm, IL28B ekspresyonu, Elazığ İli, Türkiye