YAZILI BASINDA YAYIMLANAN HABERLERİN GU?NDEM BELİRLEME KURAMI BAĞLAMINDA DEĞERLENDİRİLMESİ: KAHRAMANMARAŞ DEPREMLERİ ÖRNEĞİ

Abstract

Doğal afetler pek çok açıdan olumsuz etkileri olan doğa olaylarıdır. Bu etkiler kimi zaman sınırlı alanda hissedilirken, kimi zamanda daha çok insanı etkileyebilmektedir. 6 Şubat 2023 tarihinde Kahramanmaraş merkezli yaşanan depremlerde de pek çok insan hayatını kaybetmiş, yaralanmış ya da zarara uğramıştır. Bu çalışma, 6 Şubat depremlerinin ardından ulusal ve yerel yazılı basında yayımlanan haberlerin, gündem belirleme kuramı çerçevesinde nasıl şekillendiğini analiz etmektedir. Araştırma, 7 Şubat - 31 Mayıs 2023 tarihleri arasında ulusal gazetelerden Sabah, Hürriyet, Cumhuriyet ve Sözcü; yerel gazetelerden ise Adıyaman'dan Besni Güncel ve Güne Bakış, Hatay'dan Hatay Expres ve Hatay Gazetesi, Kahramanmaraş'tan Manşet ve Kahramanmaraş'ta Bugün gazeteleri ve Malatya'dan Bu Sabah ve Yeni Malatya gazetelerinin birinci sayfalarında yer alan haberler nicel içerik analizi yöntemiyle incelemiştir. Bu bağlamda toplamda 711 sayfa ve 3292 haber analiz edilmiştir. Çalışma, ulusal gazetelerin yayın sürekliliğini korurken, yerel gazetelerin depremden etkilenerek yayın hayatına geç ve kısıtlı şekilde dönebildiğini ortaya koymaktadır. Haber içeriklerinde depremin etkileri, insani kayıplar, kurtarma çalışmaları, yetkililerin açıklamaları ve toplumsal dayanışma gibi başlıklar öne çıkmıştır. Ulusal basında eleştiri ve siyasi tartışmalar, yerel basında ise bölgesel etkiler, esnaf ve yeniden inşa temaları daha belirgin hale gelmiştir. Çalışma sonucunda, yazılı basının afet sonrası dönemde gündem belirleme gücü ve toplumsal öncelikleri şekillendirmedeki rolünü vurgulamaktadır. Kriz anlarında medya, kamuoyunun dikkatini afetlere yoğunlaştırmakta ancak zamanla gündem çeşitlenerek normalleşmektedir. Ulusal ve yerel basın arasında haber içerikleri, öne çıkan konular ve haberlerin sunum biçimleri açısından önemli farklılıklar bulunmakta, bu da medyanın toplumsal işlevlerinin ve yerel dinamiklerin önemini göstermektedir.

Natural disasters are natural phenomena that have many negative effects in various aspects. While these effects are sometimes felt in a limited area, at other times they can impact a much larger population. In the earthquakes centered in Kahramanmaraş on February 6, 2023, many people lost their lives, were injured, or suffered damages. This study analyzes how news published in national and local print media following the February 6 earthquakes was shaped within the framework of agenda-setting theory. The research examines, through content analysis, the front-page news of national newspapers Sabah, Hürriyet, Cumhuriyet, and Sözcü and local newspapers Besni Güncel and Güne Bakış from Adıyaman, Hatay Expres and Hatay Gazetesi from Hatay, Manşet and Kahramanmaraş'ta Bugün from Kahramanmaraş, and Bu Sabah and Yeni Malatya from Malatya between February 7 and May 31, 2023. In this context, a total of 711 pages and 3,292 news articles were analyzed. The study reveals that while national newspapers maintained uninterrupted publication, local newspapers were significantly affected by the earthquake and were able to resume publishing later and in a more limited capacity. The content analysis shows that the main topics highlighted in the news were the effects of the earthquake, human losses, rescue operations, official statements, and social solidarity. While criticism and political debates were more prominent in the national press, regional impacts, local tradespeople, and reconstruction themes were more pronounced in the local press. As a result, the study emphasizes the power of the print media to set the agenda and shape social priorities in the post-disaster period. During crises, the media focuses public attention on disasters; over time, however, the agenda diversifies and normalizes. There are significant differences between national and local media in terms of news content, prominent topics, and presentation styles, highlighting the importance of the media's social functions and local dynamics.