Asemptomatik karotis arter darlıklı hastalarda öncelikli koroner arter bypass greft operasyonu sonrası nörolojik olay insidansı

Abstract

Amaç: Karotis arter ve koroner arter hastalığının birlikteliği kardiyovasküler cerrahların karşılaştığı önemli patolojiler arasında yer almaktadır. Aynı anestezi ile her iki cerrahi girişimin birlikte yapılması veya karotis ya da koroner müdahaleden birinin önce diğerinin sonra yapılması cerrahi tedavi seçeneklerini oluşturmaktadır. Bu çalışmada, asemptomatik karotis darlığı olan koroner arter hastalarının öncelikli koroner arter bypass greftleme uygulamasında nörolojik olay gelişme insidansı geriye dönük olarak değerlendirilmiştir. Gereç ve Yöntem: Bursa Devlet Hastanesinde 2006 ve 2010 tarihleri arasında, koroner arter bypass greftleme operasyonu için yatırılan 258 hastanın 17'sinde asemptomatik orta derecede karotis darlığı, 8'inde ise asemptomatik kritik karotis darlığı saptanmıştır. Tüm olgular karotis darlığına müdahale edilmeden koroner arter bypass greftleme operasyonuna alınmıştır. Cerrahi strateji orta derecede hipotermi ve kardiyopulmoner bypass sırasında yüksek perfüzyon basıncı uygulanması, kross klemp ve kardiyopulmoner bypass zamanlarını kısa tutulmaya özen gösterilmesi ve intraoperatif ve erken postoperatif dönemde hipotansiyondan kaçınılmasıdır. Bulgular: Erken postoperatif dönemde mortalite ve/veya major strok olmadı. Kritik ve nonkritik karotis arter darlığı olan birer olguda postoperatif dönemde geçici iskemik atak bulguları saptandı ve bu olgular sekelsiz iyileşti. İstatistiksel olarak geçici iskemik atak gelişmesi açısından iki grup arasında fark saptanmadı (p=0,56). Sonuç: Asemptomatik karotis darlığı saptadığımız tüm olgularda öncelikli koroner arter bypass greftleme uygulamasının, uygun cerrahi strateji uygulandığı takdirde kabul edilebilir mortalite ve morbidite ile gerçekleştirilebileceğini kanaatindeyiz.