Doğrusal olmayan zaman serileri ile Beveridge eğirisi analizi: Türkiye örneği

Abstract

Beveridge Eğrisi, işsizlik oranı ile açık iş sayısı arasındaki ilişkiyi inceleyerek işgücü piyasasındaki dengenin anlaşılmasına katkı sağlayan temel yaklaşımlardan biridir. İşgücü arzı ile talebi arasındaki etkileşimi yansıtan bu eğri, işsizlik oranı ile açık iş sayısı arasında ters yönlü bir ilişki olduğunu göstermekte ve işgücü piyasasındaki yapısal değişimlerin analizine imkân tanımaktadır. Bu çalışmada, Türkiye ekonomisinde 1985-2024 dönemine ait işsizlik oranı ile açık iş sayısı arasındaki ilişki Beveridge Eğrisi çerçevesinde incelenmiştir. Analiz yalnızca genel dönemle sınırlı tutulmamış, aynı zamanda 1985-2000, 2001-2007, 2008-2017 ve 2018-2024 alt dönemleri itibarıyla da ele alınarak, ekonomik gelişmelerin ve kırılmaların söz konusu ilişki üzerindeki etkileri değerlendirilmiştir. Çalışmada, serilerin özelliklerini daha sağlıklı analiz edebilmek amacıyla KSS ve Harvey-Mills birim kök testlerinden yararlanılmış, değişkenler arasındaki uzun dönemli ilişki ise Hepsağ eşbütünleşme testi ile incelenmiştir. Elde edilen bulgular, Türkiye işgücü piyasasının zaman içerisinde değişim gösterdiğini ortaya koymakta ve bu alanda uygulanacak politikalar açısından bazı çıkarımlar sunmaktadır.

The Beveridge Curve is one of the fundamental approaches that contributes to understanding labor market equilibrium by examining the relationship between the unemployment rate and job vacancies. Reflecting the interaction between labor supply and demand, this curve indicates an inverse relationship between unemployment and vacancies, thereby enabling the analysis of structural changes in the labor market. This study investigates the relationship between the unemployment rate and job vacancies in the Turkish economy over the period 1985–2024 within the framework of the Beveridge Curve. The analysis is not limited to the overall period but is also extended to sub-periods (1985–2000, 2001–2007, 2008–2017, and 2018–2024) in order to evaluate the effects of economic developments and structural breaks on this relationship. In order to analyze the properties of the series more robustly, the KSS and Harvey-Mills unit root tests are employed, while the long-run relationship between the variables is examined using the Hepsağ cointegration test. The findings reveal that the Turkish labor market has undergone significant changes over time and provide important implications for policy design in this field.