ŞELMO FORMASYONU'NUN KAHTA (ADIYAMAN) KUZEYİNDEKİ YÜZEYLEMELERİNDE SEDİMANTOLOJİK İNCELEMELER

Abstract

Adıyaman ili Kahta ilçesi ve kuzeyinde yer alan inceleme alanının stratigrafi birimleriniPütürge Metamorfitleri (Paleozoyik-Mesozoyik), Koçali Karmaşığı (Maastrihtiyen), BesniFormasyonu (Orta-Üst Maastrihtiyen), Hoya Formasyonu (Alt Eosen-Alt Oligosen), FıratFormasyonu (Burdigaliyen) ve Şelmo Formasyonu (Tortoniyen) oluşturur.Pütürge Metamorfitleri mermer ve şistlerden oluşur. Koçali Karmaşığı diyorit,serpantinit ve radyolaritten kuruludur. Besni Formasyonu resifal kireçtaşı, onu uyumsuz olaraküzerleyen Hoya Formasyonu ise bentik foraminiferli kireçtaşı ve dolomitlerden oluşur. HoyaFormasyonu'nu uyumsuz olarak üzerleyen Fırat Formasyonu ise bol algli kireçtaşlarındankuruludur.Şelmo Formasyonu; Eski Kahta, Tırpal, Alut ve Kahta Üyesi olmak üzere dört birimeayırılmıştır. Formasyonun tabanında yer alan Eski Kahta Üyesi, tabandan tavana doğru denizel,fosilli gri çamurtaşı, büyük ölçekli çapraz tabakalı kumtaşı, yatay tabakalı kumtaşı-silttaşı -çamurtaşı, Epsilon çapraz tabakalı kumtaşı ve kırmızı çamurtaşlarının oluşturduğu deltaçökelleri ile karakterize edilir. Bu birimi üzerleyen Tırpal Üyesi ise dereceli tabakalıkonglomera, kalın tabakalı konglomera, teknemsi-düzlemsi çapraz tabakalı kumtaşlarındanVIkurulu örgülü akarsu tortullarından oluşur. Alut Üyesi ise tatlı-acı su ostrakodları içeren kumlusilttaşı-silttaşı-gri kiltaşından oluşmakta olup, göl ortamında çökelmiştir. Alut Üyesi'nin üstdüzeyleri ile yanal düşey ilişkili Kahta Üyesi ise tabakalı konglomera, düzlemsi-teknemsiçapraz tabakalı kumtaşı ve kırmızı çamurtaşlarının oluşturduğu tane boyu yukarı doğru incelendevreli ardalanmalı istiflerden kurulu menderesli akarsu çökellerinden oluşur.Türkiye'nin önemli tektonik birliklerinden olan ?Kenar Kıvrımları Kuşağı? üzerinde yeralan inceleme alanında önemli kıvrımlı ve kırıklı yapılar oluşmuştur. Bu kıvrımlı ve kırıklıyapıların doğrultuları birbirine paralel olup DKD-BGB doğrultusunda gelişmiştir.Şelmo Formasyonu'nun fasiyes özellikleri ve bölgedeki tektonik yapılarla olan ilişkisibunların Tortoniyen' deki bir ön ülke havzasında (foreland basin) çökeldiğini göstermektedir.ANAHTAR KELİMELER: Sedimantoloji, örgülü akarsu, menderesli akarsu, göl,delta, Şelmo Formasyonu, ön ülke havzası, Adıyaman.VII