ENERJİ İLETİM HATLARINDA OLUŞAN ARIZALARIN BULANIK MANTIK YÖNTEMİ İLE BELİRLENMESİ

Abstract

Güç sistemlerinde görülen en önemli sorunlardan biri arızalardır. Bu arızaların başında, enerji iletim hatlarında meydana gelen kısa devre arızaları gelmektedir. Enerji iletim hattının herhangi bir noktasında meydana gelen bir kısa devre arızası, elektrik güç sistemindeki elemanlara zarar verebilecek durumlar oluşturabilir. Ortaya çıkan bu arızaların meydana getirdiği hasarı asgari düzeye indirebilmek için, öncelikle meydana gelen kısa devre arızasının tipini en kısa sürede tespit etmek gerekmektedir. Bu çalışmada, arıza tipinin belirlenmesi için, bir insan gibi düşünüp karar verebilen Bulanık Mantık tabanlı bir akıllı sistem kullanılmıştır.Bu tez çalışmasında enerji iletim hatlarında ortaya çıkan başlıca arıza tipleri olan; Tek Faz-Toprak kısa devre arızası, İki Faz-Toprak kısa devre arızası, Faz-Faz kısa devre arızası ve Üç Faz kısa devre arızası olmak üzere dört temel arıza durumu, arıza öncesi ve arıza sonrası akım bileşenleri gibi temel veriler göz önüne alınarak incelenmiştir.Meydana gelen arızadan önceki ve arıza durumundaki akım değerleri kullanılarak Bulanık Mantık için girdiler oluşturulmuş, uzman kişilerin ve modellenmiş sistemlerin deneyimlerinden yararlanarak kural tablosu çıkarılıp Mamdani tipi bulanık mantık sistemi kullanılarak çıktılar elde edilmiştir. Elde edilen çıktılar sınıflandırılarak, arızanın türü belirlenmiştir.Bulanık mantık sistemi Matlab/Simulink kullanılarak oluşturulmuş ve arıza durumları için örnek hesaplardan yararlanarak modelden uygun sonuçlar elde edilmiştirOne of the most important problems in power systems is faults. In the first of the faults, the short-circuit faults on transmission lines take the lead. A short-circuit fault occurs on any part of the transmission line, some damaged situations can be occur for elements of the power system. Decreasing the level of damage occurred by these faults, the determination of fault type is needed in very short period of time. In this work, a fuzzy-based intelligent system that thinks and decides like a human has been used for determining of the fault type.In this thesis, main fault types occur on transmissionlines: single phase to ground fault, two phase to ground fault, phase to phase fault and three phase fault have been investigated by regarding prefault and fault current components.The inputs of fuzzy logic have been consisted by using prefault and fault currents and the outputs have been obtained by a rule table using Mamdani type fuzzy system taking account of experiences of the experts and modeled systems. Type of the fault has been determined by classifying acquired outputs.Matlab/Simulik has been used to consist of the fuzzy logic system and suitable results have been obtained using sample calculations for fault conditions.Key Words: Energy Transmission Lines, Short-Circuit Fault, Fuzzy Logic.