KAYISI ÇEKİRDEĞİNDEN ELDE EDİLEN AKTİF KARBONLA SULARDAN FOSFAT VE BAKIR(II) GİDERİMİ

Abstract

Bu çalışmada, zirai bir atık olan kayısı çekirdeği kabuğundan hem karbonizasyon hem deaktivasyon/karbonizasyon prosesi kullanılarak aktif karbon elde edilmiş ve elde edilen aktif karbonunsulu çözeltilerden fosfat ve bakır(II)'yi adsorplama kapasiteleri incelenmiştir. Karbonizasyon işlemi500, 600 ve 700 ºC olmak üzere üç farklı sıcaklıkta gerçekleştirilmiştir. Aktifleştirme maddesi olarakZnCl2'ün kullanıldığı Aktivasyon/karbonizasyon işleminde ise sıcaklık olarak 600 ºC seçilmiştir.Maksimum BET yüzey alanı 342 m2/g olarak bulunmuştur. pH, adsorbent dozu, temas süresi,başlangıç çözelti konsantrasyonu ve sıcaklığın etkisini belirlemek için yapılan deneylerde fosfat içinen uygun pH, 6, temas süresi 240 dakika ve optimum adsorbent dozu 6 g/l olarak bulunurken Cu(II)için en uygun pH, 6, temas süresi ise 120 dk ve optimum adsorbent dozu 5 g/l olarak bulunmuştur.Sıcaklık artışına bağlı olarak fosfatın giderme etkinliğinin arttığı Cu(II)'nin giderme etkinliğinin iseazaldığı tespit edilmiştir. Elde edilen sonuçlar Langmuir ve Freundlich izotermlerine uygulanmıştır.25-45 ºC sıcaklık ve 10-100 mg/l konsantrasyon aralığında kayısı çekirdeğinden elde edilen aktifkarbon ile fosfat giderimi Langmuir izoterminden ziyade Freundlich izotermine uygunluk gösterirken,25-45 ºC sıcaklık ve 30-150 mg/l konsantrasyon aralığında kayısı çekirdeği aktif karbonu ile bakır(II)gideriminin Freundlich izoterminden çok Langmuir izotermine uyduğu belirlenmiştir. Kayısıçekirdeğinden elde edilen aktif karbonun, 25 ºC'de fosfat ve Cu(II) adsorplama kapasitesi sırasıyla9,96 ve 24,39 mg/g olarak hesaplanmıştır. Adsorpsiyonun fosfat için endotermik, Cu(II) içinekzotermik olduğu ve her iki adsorpsiyonun kendiliğinden gerçekleştiği bulunmuştur.Anahtar Kelimeler: Kayısı çekirdeği; aktif karbon; fosfat ; bakır (II) ; adsorpsiyon.