Yüzme sporcularında antrenör sporcu ilişkisi ile sporda başarı motivasyonu arasındaki ilişkinin incelenmesi

Abstract

Antrenör-sporcu ilişkisi; güven, bağlılık ve iletişim gibi unsurları kapsayan çok boyutlu bir yapı olup, sporcuların psikolojik gelişimleri ve performansları üzerinde önemli bir etkiye sahiptir. Başarı motivasyonu ise sporcuların hedef belirleme, çaba gösterme ve performanslarını sürdürme süreçlerinde belirleyici bir faktör olarak değerlendirilmektedir. Bu doğrultuda araştırmanın amacı yüzme sporcularının antrenör-sporcu ilişkisi ile sporda başarı motivasyonu arasındaki ilişkinin incelenmesidir. Bu araştırmanın evrenini Malatya ilinde bulunan 5593 lisanslı yüzme sporcusu oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemi ise Malatya ilinde bulunan 8-15 yaş arasındaki 271 lisanslı yüzme sporcusundan oluşmaktadır. Veri toplama araçları olarak Spora Özgü Başarı Motivasyonu Ölçeği ve Antrenör-Sporcu İlişkisi Envanteri ile birlikte katılımcıların demografik özelliklerini belirlemek amacıyla kişisel bilgi formu kullanılmıştır. Değişkenlere ait gruplar arasındaki farklar için parametrik testlerden independent t testi ve one way anova testinden faydalanılmıştır. Ölçekler arasındaki ilişkinin belirlenmesi için ise pearson kolerasyon testinden yararlanılmıştır. Çalışmada hata payı p<0.05 olarak kabul edilmiştir. Sonuç olarak çalışmaya katılan yüzme sporcularının; spora özgü başarı motivasyon ölçeği ile cinsiyet ve baba eğitim değişkenleri arasında istatistiki açıdan anlamlı farklılık olduğu tespit edilirken; yaş, anne eğitim, yüzme yılı ve antrenörle çalışma yılı değişkenleri arasında istatistiki açıdan anlamlı farklılık tespit edilmemiştir. Antrenör sporcu ilişki ölçeği ile anne eğitim değişkeni arasında istatistiki açıdan anlamlı farklılık olduğu tespit edilirken; cinsiyet, yaş, baba eğitim, yüzme yılı ve antrenörle çalışma yılı değişkenleri arasında istatistiki açıdan anlamlı farklılık tespit edilmemiştir. Bunun yanı sıra yapılan pearson kolerasyon analizi sonucunda çalışmaya katılan sporcuların spora özgü başarı motivasyon ölçeği ile antrenör sporcu ilişkisi ölçeği arasında orta düzeyde pozitif yönlü ve istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmaktadır. Elde edilen bu bulgu, antrenör ile sporcu arasındaki ilişkinin niteliği arttıkça, sporcuların başarı motivasyon düzeylerinin de arttığını göstermektedir.The coach-athlete relationship is a multidimensional construct encompassing elements such as trust, commitment, and communication, and it has a significant impact on athletes' psychological development and performance. Achievement motivation, on the other hand, is considered a determining factor in athletes' goal setting, effort expenditure, and maintenance of performance. In this context, the aim of the present study is to examine the relationship between the coach-athlete relationship and sport achievement motivation among swimming athletes. The population of the study consisted of 5,593 licensed swimmers in the province of Malatya, Türkiye. The sample of the study comprised 271 licensed swimmers between the ages of 8 and 15 residing in Malatya. The Sport-Specific Achievement Motivation Scale and the Coach-Athlete Relationship Inventory were used as data collection tools, along with a personal information form to determine the demographic characteristics of the participants. Independent t-tests and one-way ANOVA tests were used to analyze differences between groups of variables. Pearson correlation test was used to determine the relationship between the scales. The margin of error in this study was accepted as p<0.05 As a result of the study, statistically significant differences were identified between the Sport-Specific Achievement Motivation Scale and the variables of gender and father's educational status, whereas no statistically significant differences were found with respect to age, mother's educational status, years of swimming experience, and duration of working with the coach. Regarding the Coach-Athlete Relationship Questionnaire, a statistically significant difference was found only in relation to the mother's educational status variable, while no statistically significant differences were detected for gender, age, father's educational status, years of swimming experience, and duration of working with the coach. Furthermore, the Pearson correlation analysis revealed a moderate, positive, and statistically significant relationship between the Sport-Specific Achievement Motivation Scale and the Coach-Athlete Relationship Questionnaire among the participating athletes. This finding indicates that as the quality of the relationship between coach and athlete increases, athletes' levels of achievement motivation also increase.